شما هیچ آیتمی در سبد خریدتان ندارید.

افسانه های مربوط به شب یلدا
توسط سولماز ضیاآبادی 1396/3/11 15:03 توضیحات

افسانه های مربوط به شب یلدا یا شب چله در رابطه با شب یلدا ، افسانه هایی در فرهنگ و باورهای اقوام ایرانی موجود است که به بعضی از آنها اشاره می کنیم.
افسانه ی عشق بین مهر (خورشید ) و ماه در افسانه ی عشق بین مهر ( خورشید) و ماه آمده است :
ماه دلداده و عاشق مهر( خورشید) است و روزها می گذرد این دو هرکدام مشغول به انجام کار خود هستند. چون زمان کار ماه در شب است و خورشید روزها در می آید ، ماه بر آن است که سحرگاه راه را بر مهر خورشید ببندد و با او خلوت کند ، اما همیشه در خواب می ماند و روز فرا می رسد و ماه نمی تواند کاری بکند .سرانجام ماه تدبیری می اندیشد و ستاره ای را اجیر می کند ، ستاره ای که اگر به آسمان نگاه کنید همیشه کنار ماه آن را می بینید ، عاقبت نیمه شبی ، ستاره ماه را بیدار می کند و خبر نزدیک شدن خورشید را به او می دهد. ماه به استقبال مهر (خورشید) می رود و راز دل خود را به او می گوید و دلبری می کند و خورشید را از رفتن باز می دارد .درچنین زمانی که خورشید و ماه کار خود را فراموش می کنند و عاشقی پیشه می نمایند و نرد عشق می بازند ، خورشید دیر برمی تابد و شب طولانی می شود و این شب را "یلدا " می گویند .از آن زمان به بعد که این اتفاق افتاده هر سال فقط یک شب بلند ، سیاه و طولانی است که همانا شب یلدا است .
افسانه ی هیزم شکن افسانه ای به نام هیزم شکن شب یلدا در باورها باقی مانده که مبنای آن چنین است :
در شب یلدا قارون ثروتمند در جامه ی کهنه ی هیزم شکنان به درخانه می آید و به مردم هیزم می دهد و این هیزم ها در صبح روز بعد از شب یلدا (اول دی ماه ) به شمش طلا تبدیل می شود .بنابراین باورمندان شب یلدا را تا صبح به انتظار از راه رسیدن هیزم شکن زربخش و هیزم هایش بیدار می مانند و مراسم جشن و سرور و شادمانی برپا می دارند . افسانه ی به دنیا آمدن میترا به اعتقاد آئین مهر یا میترائیسم بعد از هزار سال تاریکی ، پلیدی و قحطی کسی به نام میترا به دنیا می آید و با لباسی سرخ ، گاوی را قربانی می کند تا از خونش نوشیدنی ناب و از استخوانش ساقه ی گندم ساخته شود .به این ترتیب زندگی به روی زمین بازمی گردد . در مورد چگونگی به دنیا آمدن میترا سه روایت وجود دارد . معتبرترین آن تولد میترا از درخت سرو (کاج) است و روایت دیگر آن که میترا از میان جرقه ی دو سنگ به دنیا آمده (همچون پیدایش آتش توسط هوشنگ ) و دیگری آن که آناهیتا در دریاچه ی هامون در حال شنا بود ، نطفه ی اهورا درون آب دریاچه ریخت و آناهیتا از آن باردار شد و میترا تولد یافت .میترا گاو سپید مقدسی داشت که همه جا مونس و همراه او بود. یک روز خدای خورشید کلاغی را نزد او می فرستد و به وی فرمان می دهد که گاو خود را قربانی کند .میترا گاو را قربانی می کند و از خون این گاو ، دنیا و هرچه در آن است به وجود می آید . پس از این قربانی ، میترا سوار برکشتی خدای خورشید ، بر فراز اقیانوس ها پرواز می کند و به آسمان ها برده می شود و ا آن پس به عنوان میانجی بین آفریدگار و آفریدگان وساطت می کند .معنی اصلی میترا نیز "واسطه " یا" ناجی" است. تفکر مهر و میترائیسم بیشتر در میان سپاهیان ایران باستان رواج داشته است .مهری شدن هفت مرحله داشته که شامل کلاغ ، نامزدی ، سربازی ، شیرمردی ، پارسی ، مهرپویی و پیری می باشد .
در دوره ی اشکانیان این آئین به اروپا می رود و در آن جا حتی بیشتر از ایران زمین پیشرفت می کند و به باورهای عمومی مردم اروپا تبدیل می شود و هنوز هم در اعتقادات مردم آن سرزمین ریشه دارد .از نمونه های بارزش می توان به درخت کاج در کریسمس ، لباس بابانوئل ، تشابه تولد میترا و کریسمس ، شباهت بابانوئل و سورتمه اش با به آسمان رفتن میترا و ... اشاره کرد .
افسانه شتر پیر زن در رابطه با برگشت سرمای زمستان در اواخر اسفند ماه افسانه هایی وجود دارد که یک نمونه از آن افسانه ی "شتر پیرزن " است که در منظقه ی "گیلان دماوند" رواج دارد وآن عبارت است از این ماجرا :
پیرزنی شتری داشت که مست بود و باید در چله زمستان حامله می شد. پیرزن موقع حامله شدن شتر خوابش برد و اوخر اسفند ماه ناگهان بیدار شد .او دعا کرد که سرمای زمستان ده روز برگردد تا شترش فحل گیری کند .تقضایش قبول می شود و در اواخر اسفند و اوایل بهار سرمای زسمتان به مدت ده روز بر می گردد که به آن " سرمای پیرزن " می گویند .همچنین در منظقه ی آذربایجان افسانه های قهرمانانی همچون کور اوغلو و قصه های مهر و محبت مثل قربانی و پری و قصه ی دده قورقود معروف است که نوازندگان و خوانندگان محلی این افسانه ها را که ریشه در ادبیات کهن ایرانی دارد ، می خوانند و می نوازند .

نظرات کاربران

برای ثبت نظر باید در سایت ثبت نام نمایید و یا وارد شوید.

اینجا را کلیک کنید تا وارد شوید