شما هیچ آیتمی در سبد خریدتان ندارید.

نوروز باستانی و اتفاقات تاریخی به وجود آمدن این جشن .
توسط نارین گل 1396/5/1 13:05 توضیحات

نوروز باستانی ، جشن همبستگی

اغلب مورخین و پژوهشگران تاریخ ، فرهنگ وآئین‌های ایرانی در این موضوع اتفاق نظر دارند که یکی از عوامل بسیار مهم همبستگی ملی و حفظ فرهنگ ، زبان و قومیت یکپارچه‌ی ایرانی ، عید نوروز باستانی است .

نوروز ، کهن‌ترین و گسترده‌ترین آئین‌ مشترک همه‌ی سرزمین‌های حوزه‌ی فرهنگ و تمدن ایرانی استو به همین لحاظ یکی از گرامی‌ترین و بارزترین جلو‌ی میراث مشترک فرهنگی اقوام ایرانی به شمار می‌آید .

عید نوروز باستانی جشن و آئین‌هایی که قبل و بعد از آن انجام می‌گیرد از یک فرهنگ و باور تاریخی اصیل و طولانی درست همزمان با زنده ‌شدن دوباره طبیعت و آغاز مجدد شور و شوق زندگی در روی زمین مایه می‌گیرد . این مراسم بزرگ نشات گرفته از یک تمدن ، فرهنگ و آئینی است که گذشته‌ی درخشان یک سرزمین مقدس با مردم پاک‌نهاد را به حال و آینده پیوند زده است و در طول قرن‌ها و سال‌های متمادی جوادث و وقایع گوناگون تاریخی و منطقه‌ای از حمله‌ی اسکندمقدونی و تازیان گرفته تا هجوم مغول و تاتار وحشی و هرگونه تجاوز جغرافیایی یا فرهنگی تحت هر عنوان و اعداف دیگر ، نه تنها نتوانسته است بردیرپایی و ارزشمندی این فرهنگ و تمدن خدشه‌ای وارد کند بلکه عامل و انگیزه‌ی اصلی انسجام و یکپارچگی و ماندگاری فرهنگ ، زبان و قومیت ایرانی گردیده است .

نگرش تحقیقی بر چگونگی پیدایش عید نوروز

به گواهی تحقیقات ، پژوهش و نگارش مورخین و نویسندگان موثقی که در تاریخ و فرهنگ ایران زمین به بررسی‌های علمی و تاریخی همت گماشته‌اند ، عیدن نوروز باستانی کهن‌ترین سنت قوم ایرانی و گرامی‌ترین و پایدارترین مراسم و آئینی است که از سالیان دراز در نزد مردم این سرزمین باقی مانده است .بعضی از دیدگاه‌های مختلف در رابطه با چگونگی پیدایش این جشن باستانی را با هم مرور می‌کنیم :

1- استاد حکیم ابوالقاسم در رابطه با پیدایش نوروز در شاهنامه که آئینه‌ی تمام نمای فرهنگ و زبان فارسی و قوم ایرانی تلقی می گردد ، چنین آورده است :

«جمشید شاه ایرانی با استفاده از فرّ کیانی تختی درست کرد و همچون خورشید تابان بر آن نشست و هر جا که می‌خواست با آن می‌رفت ، به طوری که همه گرد و آمدند و براو گوهر افشاندند و آنگاه آن روز را «نوروز » نامیدند .این جشن سال نو و عید نوروز از او به یادگار مانده است .

2- ابوریحان بیرونی دانشمند بزرگ ایرانی مؤلف کتاب آثارالباقیه در این رابطه نوشته است :

«چون جمشید برای خود گردونه بساخت در این روز سوار شد .دیوها گردونه را به هوا بردند . مردم از دیدن این امر در شگفت شدند و این روز را جشن گرفتند .»

هم او در کتاب « التفهیم لاوائل صناعت التنجیم » گزارشی بسیار رسا و شیوا و حاوی نکاتی بی‌نظیر و ارزشمند از جشن‌های ایرانی ارائه داده و در رابطه با نوروز نوشته است :
«نخستین روز است از فروردین ماه و از این جهت روز نو نام کرده‌اند ، زیرا که پیشانی سال نو است و آنچه از پس اوست در این پنج روز (یعنی پنج روز اول فرودین ماه ) همه جشن‌هاست و ششم فروردین ماه را «نوروز بزرگ » گویند ، زیرا که خسروان بدان پنج روز حق‌های حشم و گروهان و بزرگان بگزارندی و حاجت روا کردندی ، آنگاه بدین روز ششم خلوت کردندی خاصگان را . و اعتقاد پارسیان اندر نوروز نخستین آن است که اول روزی است از زمانه و بدو ، فلک آغاز گشتن .»

3- حکیم اندیشمند عمر خیام نیشابوری ، منجم ، ریاضی دان ، شاعر و دانشمند ایرانی ، در کتاب «نوروز‌نامه» آورده است .
«چون کیومرث ، اول از ملوک عجم به پادشاهی نشست ، خواست که ایام سال و ماه را نام نهد و تاریخ سازد تا مردم آن را بدانند ، بنگریست که آن روز بامداد ، آفتاب به اول دقیقه حمل آمده . موبدان را گرد کرد و بفرمود که تاریخ از این جا آغاز کنند و موبدان جمع آمدند و تاریخ نهادند .»

اما سبب نام نهادن نوروز آن بوده که چون بدانستند که آفتاب را دو دور بود ، یکی آن که هر سیصد و شصت و پنج روز و ربعی از شبانه روز ، به اول دقیقه حمل با آید (لیک در سال بعد ) به همان وقت و روز که رفته بود ، بدین دقیقه نتوان آمدن چه هر سال از مدت همی کم شود و چون جمشید آن روز را دریافت «نوروز » نام نهاد و جشن و آئین آورد و پس از آن ، پادشاهان و دیگر مردمان بدو اقتدا کردند »

4- محمدبن جریر طبری مورخ بزرگ و نویسنده‌ی کتاب تاریخ طبری ، پیدایش نوروز را بر آغاز دادگری جمشید شاه می‌داند و در تاریخ بلعمی که ترجمه‌ی فارسی تاریخ طبری است ، درباره‌ی ایجاد نوروز آمده است :

« و نخستین روز که جمشید به مظالم نشست ، روز هرمزد بود از ماه فرودین ، پس آن روز را «نوروز » نام کرد ، تاکنون سنت گشت »

5- مسعودی مورخ بزرگ در کتاب مروج‌الذهب خود آورده است :

«پس از تهمورث برادرش جمشید به پادشاهی رسید و او مقیم فارس بود ، گویند به دوران او طوفان شد ، پس از کسان برین رفته‌اند که نوروز به روزگار او پدید آمد و یه دوزان او رسم شد »

6- ابن اثیر مورخ کبیر و مولف کتاب اکامل در تاریخ ، می‌نویسد :

«برای جمشید گردونه‌ای از بلور ساختند که دیوان آن را به دوش می‌کشیدند و او بر آن سوار شد و در هوا پرواز کرد و یک روزه از دماوند با بابل آمد و آن روز هرمزد فرودین ماه بود که مردم آن روز جشن گرفتند و پنج روز جشن داشتند .»

7- همچنین در رابطه با چگونگی پیدایش نوروز آمده است که نیشکر را جمشید در این روز پیدا کرد و مردم از کشف و خاصیت آن متحیر شدند . سپس جمشید دستور داد تا از شهد آن شکر ساختند و به مردم هدیه داد . آن روز را «نوروز » نامید .

در این رابطه همچنین روایت شده است که اهریمن ، بلای خشکسالی و قحطی را برزمین فروناشنید ، اما جمشید به جنگ با اهریمن پرداخت و عاقب او را شکست داد ، آنگاه خشکسالی ،قحطی و نکبت را بروی زمین از ریشه بخشکانید و به زمین بازرگشت . با بازگشت او درخاتن و هرنهال و چوب خشکی سبز شدند . پس مردم این روز را نوروز خواندند و هر کس به یمن و مبارکی در ظرفی جو کاشت و این رسم سبزه نشانیدن در ایام نوروز از آن زمان باقی مانده است .

8- به گمان نگارند ، با توجه به اینکه امروزه ششم فروردین ماه را زرتشان به نام «نوروز بزرگ» می شناسند و به مناسبت تولید زرتش پیامبر ایرانی آن را جشن می‌گیرند ، شاید توان این تصور را هم کرد که اعیاد نوروز بر اساس تولد زرتش به وجود آمده باشد و برای استقبال از ای روز ، ایرانیان از پنج روز جلوتر از آن جشن‌هایی را برپا داشته‌اند تا اینکه به روز شمم که تولد زرتش است رسیده‌اند و آن را نوروز بزرگ نامیده‌اند و همزمانی این تولد مبارک با زایش دوباره سبزه و گیاه را زنده شدن طبیعت از تقارنهای زیبایی است که موجب ماندگاری و تداوم این آئین باستانی در طول سالیان دراز گردیده است .

نظرات کاربران

برای ثبت نظر باید در سایت ثبت نام نمایید و یا وارد شوید.

اینجا را کلیک کنید تا وارد شوید